Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Dr Ambedkar’s Speech at World Fellowship of Buddhists, Nepal

Dr. Ambedkar’s speech at the closing session of the Fourth Conference of the World Fellowship of Buddhists in the State Gallery Hall in Kathmandu (Nepal), on  20th November 1956. President, Your Reverences, Ladies and Gentlemen I  am sorry that, having come to Nepal to attend the Conference, I have not been able to participate in its proceedings in the way in which a delegate ought to participate, but I am sure, I am  physically a very ill man, and I am quite unable to bear the stress and strain of the Conference proceedings.  It is, therefore, not out of any disrespect for the Conference that I have been usually absent, it is because of my personal condition that I could not do justice to the task of the Conference.  It is perhaps because of my absence from the Conference that I was asked by way of compensation to address you this afternoon.  I consented to do that, but even here there have been rather surprised flung upon me.  I had not enough...
Read more

मधेश सवालमा अनौपचारिक वहस (१० सेप्टेम्बर, २०१७)

Image
संयोगवस तुला नारायण साह, उज्वल प्रसाइ, कासिन्द्र यादव र राज रजक अनौपचारिक रुपमा भेटघाट हुने अवसर जुर्यो । हामी चारै जना समसमायिक मधेश सवालमा करिब दुई घण्टा जति छलफल भयो । दुई घण्टाको वसाईमा विभिन्न विषय उपर खुला भएर अधिकारिक संवाद भयो जस्तो लाग्छ । संवादमा मधेशवाद, मधेशको सन्दर्भमा माक्र्सवाद, बहुजन चेतना, वजारवाद, उपयोगितावाद र जातव्यवस्थाको वारेमा गहिरो छलफल भयो । नेपाली राजनीतिको वृहत तस्वीर, ऐतिहासिक विकासक्रम र मधेशको सवाल र आन्दोलनलाई आलोचनात्मक रुपमा विश्लेषण गर्ने काम भयो । सवै जनाले आ–आफ्नो विचार, दृष्टिकोण मधेशलाई केन्द्रि विषय बनाएर राख्नु भयो । मधेशि समाज असंगठित छ । जातिय, वर्गिय, लैङ्गिक विभेद छ । औपनिवेशिकताको शिकार छ । परम्परागत मधेश नेतृत्व मधेशको मुद्यलाई तार्किक निशकर्षमा पुर्याउन सकेन । मुल कारण आन्तरिक रुपमा अल्पजनवाट विभेदित र वाह«य रुपमा नेपाली राज्यसत्ताको विभेदपूर्ण शासन ब्यवस्था नै हो । माक्र्सवादको आधारभुत शास्त्रीय दृष्टिकोण हिन्दु समाजको मुल अन्तरविरोधलाई पक्रन सेकेको छैन् । मधेशको सन्दर्भमा समाजको मुल अन्तरविरोध जातिय हो भने कुरामा अवधारणागत बुझाईमा...
Read more

हाम्रो सन्दर्भमा बुद्ध र मार्क्स

Image
राजकिशोर रजक विश्व परिवेश एक नाशको छैन । विविधता आजको सच्चाई हो । समसमायिक राजनीतिमा कार्ल माक्र्सको नाम एक राजनीतिक विचारक र आर्थिक ब्यवस्थाको निर्माताको रुपमा व्याख्या हुँदै आइरहेको छ । बुद्धलाई एक धर्मको संस्थापक र सामाजिक सुधारकको रुपमा व्याख्या गरिन्छ । बुद्ध र माक्र्सको विचमा तुलनात्मक अध्ययन र विश्लेषण सचेत रुपमा जति हुनु पर्ने हो भएको जस्तो लाग्दैन । बुद्ध र माक्र्सको विचमा गहिरो अध्ययन बाबासाहेव डा. अम्बेडकरले गर्नु भएको थियो जुन विचार आज पनि सान्दर्भिक र शिक्षा योग्य छ । बुद्ध र माक्र्सको विचमा २३८१ वर्षको फरक छ । बुद्धको जन्म ई.पू. ५६३ मा भएको थियो भने कार्ल मार्क्सको जन्म सन् १८१८ मा भएको थियो । यहाँ यस लेख मार्फत दुवैको विचमा के के समानता र असमानता छन् त्यस विषयमा बुझ्नु पाठकको लागि स्वभाविक हो । दुवैको विचमा समय अन्तरालको साथ साथै विचार र क्षेत्र पनि अलग छन् । माक्र्सवादिहरु लेख शिर्षक माथि मजाक गर्न पनि सक्छन् । उनीहरुको विचारमा माक्र्स आधुनिक र बुद्ध पुरातन हुन सक्छन् । तर, यस लेख मार्फत एउटा माक्र्सवादिले बुद्धवाट के सिक्न सक्छ भने विषय आकर्षक र शिक्षाप्रद...
Read more